Tref is in binnen- en buitenland een vooraanstaand leverancier van hoogwaardige grondstoffen voor de potgrondindustrie. De veenproducten zijn deels afkomstig van eigen veenderijen in Duitsland, Rusland, Zweden en de Baltische staten. Tref Peat Production BV verzorgt de winning en productie van de veenproducten uit de eigen veenderijen van Tref.
Witveen is de toplaag van het "hoogveen" pakket. De vertering van deze plantenresten is nog niet voltooid en is daarom nog zeer goed te herkennen. De structuur van het veenmosveen geeft een capillaire werking (het opzuigen van vocht of water voor de plant), bovendien beschikt droog veenmosveen over een hoog luchtvolume, omdat in de relatief weinig verteerde veenmossen de celwandstructuur grotendeels is behouden.
De productie van witveen bij Tref kan men grofweg in twee hoofdgroepen onderverdelen. De eerste is het winnen van het witveen d.m.v. de horizontale methode waarbij van de bovenlaag slechts enkele centimeters worden gewonnen, door het te grof te frezen, te drogen en vervolgens te verzamelen in rillen. De structuur van het veenmos blijft geheel behouden en dit product heet freesturf.
De tweede methode heet de verticale winningmethode waarbij uit het witveenprofiel tot 70cm diepte turven of blokken worden gegeraven. Bij deze methode wordt het veen machinaal gegraven in de vorm van "blokken" of "turven". De turven worden met hand opgezet, zodat een goede droging door de zon en wind mogelijk wordt. Vervolgens worden de turven verzameld en opgeslagen en daarna afgeleverd. Bij de tweede methode worden de blokken of turven weliswaar met een machine gegraven, maar het droogmaak proces wordt zoals reeds eerder is aangegeven grotendeels met de hand uitgevoerd.
De dieper liggende lagen van het hoogveen zijn per definitie "ouder" en daardoor ook verder verteerd dan de toplaag. Plantenresten zijn soms minder duidelijk te herkennen. Het zwartveen wordt in natte toestand uitgespreid over zetvelden en zal daar in de winter volledig doorvriezen.
Zwartveen is een basisgrondstof die gebruikt wordt voor de productie van zowel persturf als tuinturf. Toch zijn dit twee totaal verschillende veenprodukten. Zwartveen heeft de eigenschap wanneer het bloot gesteld wordt aan droge omstandigheden om irreversibel in te drogen. Het product wat men zodoende krijgt heet persturf. Persturf werd vroeger verbrand om woningen e.d. te verwarmen. Tegenwoordig wordt het in grote hoeveelheden gebruikt voor de productie van actieve kool, een grondstof die veel in medicijnen en filters wordt gebruikt. Binnen Tref wordt zwartveen gebruikt om tuinturf te produceren. Dit proces vindt plaats in de winter en in het voorjaar. De structuur van het zwartveen verandert door de vorst zodanig dat dit van invloed is op de fysische eigenschappen. Na grondig doorvriezen is zwartveen veranderd in tuinturf, een product wat water op kan nemen en af kan staan.
Bij Tref wordt het zwartveen volgens de verticale methode gewonnen. Wat dit precies inhoudt wordt met behulp van de foto's verteld. In grote lijnen komt het hier op neer:
- In het najaar wordt een deel van het zwartveen pakket m.b.v. kranen "losgetrokken" en over het productieveld verdeeld.
- Het losgetrokken pakket moet in de winter doorvriezen. We helpen de natuur hier een handje bij , door in de winter bij voldoende vorst de vorstkap die dan in het veen zit te keren. We noemen dit proces "ripperen". Het wordt uitgevoerd m.b.v. speciale apparatuur die achter de bulldozers wordt gekoppeld.
- In het voorjaar wordt middels de steeds sterker wordende zon, wind en het cultiveren van de velden doorvroren zwartveen m.b.v. tractoren de toplaag van het productieveld droog gemaakt.
- Deze droge laag wordt vervolgens m.b.v. bulldozers naar de rand van de productievelden geschoven in rillen. Het proces beschreven onder punten 3 en 4 herhaalt zich meerdere malen, net zo lang totdat op de velden geen doorgevroren zwartveen meer op de velden aanwezig is.
- De rillen worden vervolgens m.b.v. "dumpers" via zandwegen in een grote winterbult opgeslagen. Vanuit deze voorraadhoop wordt er via een speciale maal- en zeefinstallatie verladen op vrachtauto's.
